Nederlandse studenten die studeren in België: volgens de krantenkoppen een last voor de Belgische universiteiten en bijna altijd gedoemd tot falen. Maar dat maakt de studenten niet uit, want in België is studeren stukken goedkoper. En dat telt, toch?

De afgelopen tien jaar is het aantal Nederlandse studenten in België gestaag toegenomen. Uit onderzoek van de Belgische krant De Standaard blijkt dat er op dit moment 5.773 Nederlanders in Vlaanderen studeren. In Antwerpen is de overvloed het grootst, daar schreven zich dit jaar 917 Nederlanders in aan de universiteit. In Gent, een andere stad waar veel Nederlanders studeren, gaat het om 326 studenten. Diergeneeskunde is van oudsher de grootste trekpleister onder Vlaamse universiteiten. Dit blijft zo, maar uit cijfers van de Universiteit Antwerpen blijkt dat de studies van Toegepaste Economische Wetenschappen, Letteren en Wijsbegeerte, en Politieke en Sociale Wetenschappen steeds meer buitenlandse studenten trekken.

Het is geen nieuw fenomeen dat studenten vanuit Nederland naar het Vlaamssprekende gedeelte van het buurland afreizen. Veel gehoorde redenen  hiervoor zijn de lage toelatingscriteria en de afwezigheid van een lotingssysteem bij de Belgische opleidingen. Met de economische crisis en de daaropvolgende bezuinigingen in het Nederlandse onderwijs, is daar nog een reden bijgekomen: studeren in België lijkt op het eerste gezicht stukken goedkoper te zijn.

Kosten
In Nederland betalen studenten 1.771 euro collegegeld per jaar. Bij de Belgische onderwijsinstellingen ligt dit bedrag een stuk lager, namelijk 578 euro. De vraag is, of het totale kostenplaatje van België er daadwerkelijk zo rooskleurig uitziet als dat het doet voorkomen. De gemiddelde uitwonende student in Nederland geeft bijna 1.100 euro per maand uit aan studie, levensonderhoud en woonkosten. Dit blijkt uit het Nibud Studentenonderzoek 2011-2012. Dit betekent dat studenten in totaal jaarlijks rond de 13.000 euro uitgeven.

Deze kosten verschillen niet veel met de begroting voor studenten die in België studeren. Deze is te vinden op de website Wilweg.nl, een initiatief van Nuffic, en gebaseerd op de ervaringen van Nederlandse studenten die in België hebben gestudeerd. Zij geven aan dat het totale kostenplaatje voor de Belgische student neerkomt op 9.000 tot 13.000 euro per jaar. Deze optelsom is te vergelijken met de begroting voor studenten die in Zweden of Denemarken willen studeren. Nederland bevindt zich net op de grens tussen ’ goedkope’ en ‘duurdere’ landen waar bijvoorbeeld ook Frankrijk toebehoort (12.000 – 21.000 euro per jaar).

Toch is de sprong van ‘slechts' een paar honderd euro collegegeld, naar een jaarlijks uitgavebedrag van gemiddeld 10.500 euro erg groot. Het zijn niet de woonkosten die dit verschil verklaren en in de Vlaamse studentensteden is de hoogte van de kamerhuur te vergelijken met die van Nederland. Ook de prijs van het studiemateriaal is nagenoeg hetzelfde. Het is echter het gemiddelde dagelijkse uitgavepatroon van studenten dat studeren in België relatief net zo duur maakt als Nederland. Een literpak melk kost snel twee euro, een pakje boter 2,50 euro en een zak pasta 1,80 euro. Nee, het is niet voor niets dat supermarktketen Albert Heijn de komst de van de eerste AH in Gent aankondigt met de leus: “Belgische kwaliteit? Ja, maar wel tegen Hollandse prijzen.”

Ondanks de hoge prijzen in de supermarkt bespaart de Nederlandse student in België drie duizend euro per jaar. Dit lijkt misschien veel, maar met de maandelijkse 266 euro aan studiefinanciering is dit verschil snel teniet gedaan.

Dit verhaal gaat daarentegen niet op voor de student die aan een tweede studie begint en daarom in Nederland te maken krijgt met verhoogd collegegeld en geen recht meer heeft op studiefinanciering. Het behalen van een tweede bachelor of master kost zo'n vierduizend tot twintigduizend euro per jaar. De eerder genoemde populaire studierichtingen zijn niet perse studies met het hoogste collegegeld. Voor een bèta bachelor ligt de prijs rond de tienduizend euro en voor een master is de prijs gestegen naar zeventienduizend euro. Medische studenten zijn het duurste uit; zij moeten tussen de twintig en de dertigduizend neerleggen voor hun tweede papiertje. Alfa- en de gammastudies zijn het voordeligst: een bachelor kost jaarlijks negenduizend euro en een master vijftienduizend euro.

Dit zijn bedragen die met de maandelijkse ov-vergoeding van 91 euro voor langstudeerders, niet te overbruggen is. Het is een schrale troost voor deze studenten dat ze niet alleen in België stukken goedkoper kunnen studeren dan in hun thuisland, want op een paar landen na, waaronder de Verenigde Staten, Japan en Australië, is het met de komst van de nieuwe regelingen over de hele wereld goedkoper om te beginnen aan een tweede studie dan in Nederland.

Op Belgische websites is ondertussen een discussie gaande over wie moet opdraaien voor de kosten van die Nederlandse studenten op de Vlaamse opleidingen. Met hun komst lopen de kosten namelijk op voor Belgische overheid. Iedere student kost hen tienduizend euro per jaar. Een forse diepte- investering, terwijl de meeste buitenlandse studenten na hun studie België weer verlaten. Tot nu toe is die vraag nog onbeantwoord en studeren de bijna zesduizend Nederlanders lekker ‘goedkoop' bij de buren.